LIST TADEUSZA KOŚCIUSZKI:

LIST TADEUSZA KOŚCIUSZKI:
„Trzeba przyznać, że wszyscy ludzie posiadają dosyć zdrowego rozsądku, by odróżniać dobro od zła, zachowywać się, rozumować, pojmować i porównywać relacje, a także rozwijać swoje idee poprzez rozważania lub badania (za wyjątkiem małej liczby tych, którzy są obłąkani od urodzenia), ale po to są szpitale, żeby przeszkodzić im w wyrządzaniu szkód.

Czyż nie byłoby lepiej zacząć od przemawiania ludziom do rozsądku, uświadamiając im, że w ich prawdziwym interesie leży raczej, by postępowali prawie i sprawiedliwe, byli dobrymi ojcami, dobrymi synami, kochającymi Ojczyznę i przestrzegającymi prawa niż szkodzili sobie i oszukiwali się nawzajem, tracąc spokój ducha w nieustannej krzątaninie dla pokrzyżowania planów zasadzek i podstępów ze strony innych ludzi; jeśli do takiego wychowania dodacie dobre prawo, które karząc za przestępstwa jednocześnie przeciwdziała szerzeniu się przywar; jeśli ponadto sami będziecie dawać przykład cnoty w każdych okolicznościach, bądźcie pewni, że Lud pójdzie za wami, gdyż ludzie są w sposób naturalny naśladowcami jak małpy.

Jeśli jednak, na odwrót, rozpoczniecie od oświecania Księży, dacie im /tym samym/ więcej środków, by zniewalali Lud i trzymali go w jeszcze silniejszym uzależnieniu, bowiem każde wydzielone ciało w Narodzie będzie mieć zawsze swój własny interes, przeciwny do interesu Państwa, bądź będzie występować przeciwko działaniom rządu, bądź będą miały miejsce potajemne bunty i konspiracje, w które niestety obfituje historia. Nie można mieć nadziei, że zmieni się ich zachowanie, gdyż w ich podstawowym interesie leży mamienie ludu kłamstwami, strachem przed piekłem, dziwacznymi dogmatami oraz abstrakcyjnymi i niezrozumiałymi ideami teologicznymi. Księża będą zawsze wykorzystywać ignorancję i przesądy Ludu, posługiwać się (proszę w to nie wątpić) religią jako maską przykrywającą ich hipokryzję i niecne uczynki. Ale w końcu jaki jest tego rezultat: lud nie wierzy już w nic, jak np. we Francji, gdzie chłopi nie znają ani obyczajności, ani religii; są bardzo ciemni, chytrzy i niegodziwi.

Widzieliśmy Rządy Despotyczne, które posługiwały się zasłoną religii w przekonaniu, że to będzie najmocniejsza podpora ich władzy, wyposażano więc Księży w największe możliwe bogactwa kosztem nędzy ludu, nadawano im najbardziej oburzające przywileje aż po miejsce u Tronu, jednym słowem, tak mnożono względy, dobra i bogactwa Duchownych, że połowa Narodu cierpiała i jęczała z biedy, podczas gdy oni, nie robiąc nic, opływali we wszelkie dostatki.

Teraz, kiedy znane są zgubne skutki tego błędu, wydaje mi się, że nie ma lepszego sposobu niż pozwolić im upaść i upodlić się, a na koszt Rządu utworzyć szkoły dla Chłopów, w których będą oni mogli uczyć się moralności, rolnictwa, rzemiosła i kunsztu.

Mówię do filozofa, do zręcznego polityka: Rząd jako taki nie powinien mieć innej religii niż religia natury. Ten bezmierny glob wypełniony nieskończonymi gwiazdami i nasze serca, które bezwiednie zawsze zwracają się /ku niej/ w rozpaczy, świadczą oczywiście o istnieniu Istoty Najwyższej, której nie rozumiemy, ale ją w duchu czujemy i którą wszyscy powinniśmy adorować. Pozostawmy więc wszystkim sektom, wszystkim religiom swobodę praktykowania ich kultu, byleby były one posłuszne prawom ustanowionym przez Naród.”

Własną ręką Tadeusza Kościuszki napisane
i księciu Adamowi Czartoryskiemu od niego samego powierzone.
W Paryżu w czasie Kongresu Wiedeńskiego 1815.

Nic szczególnego

Kategoria: Różności niesklasyfikowane (8)
  1. Quartz napisał(a):

    To nadal jest aktualne w tym naszym grajdołku.

  2. Pantryjota Pantryjota napisał(a):

    Quartz,

    Cześć,

    Zwracam uwagę, że wpisy powinny być zamieszczane w odpowiednich do ich tematu kategoriach, które dostępne są po prawej stronie okna edycji notki. Jeśli autor nie wybierze jej sam, notka automatycznie trafi do kategorii „różności niesklasyfikowane”. Kategorie są ponumerowane i odpowiadają numerom zakładek (okienek) widocznych na stronie głównej, których jest 12.
    Ty umieściłeś ją w zakładce (katagorii) Forum Pantryjoty, która jest przeznaczona wyłącznie dla admina do celów informacyjnych i żadne inne notki nie powinny być tam umieszczane, co zresztą wyraźnie jest zaznaczone. Podobna uwaga dotyczy zakładki nr. 12.
    Zmieniłem więc kategorię sam, bo porządek musi być 🙂

    Pozdrawiam

    P.

  3. Protest-antka Protest-antka napisał(a):

    Mądry był ten Kościuszko. Przykro i zal że niczego od jego czasów się nie nauczyliśmy. Ten naród skazany jest chyba na wieczną głupotę .

  4. McQuriosum McQuriosum napisał(a):

    — Patrz, Kościuszko, na nas z nieba! —
    raz Polak skandował
    i popatrzył nań Kościuszko,
    i się zwymiotował.

    ******
    Chcieliście Polski, no to ją macie!

    *****
    bęc!

  5. Eva70 napisał(a):

    McQuriosum,
    Bardzo stosowny komentarz – dla tych, co się jeszcze łudzą. 🙂

  6. McQuriosum McQuriosum napisał(a):

    Eva70,

    ja, mimo wszystko, jestem jednak ostrożnym optymistą, ale trzeba mi to wybaczyć, bo to wada wrodzona… 😉

  7. Krakowianka Jedna Krakowianka Jedna napisał(a):

    Optymizm zawsze mile widziany, ja jednakowoż coraz czarniej ten naród widzę 🙁

  8. McQuriosum McQuriosum napisał(a):

    Zaprzyjaźniony z Kościuszką Thomas Jefferson mawiał:
    „Drzewo Wolności trzeba podlewać od czasu do czasu krwią patriotów i tyranów.”
    I tyle; pantryjotów zostawić w spokoju i miejsce na optymizm znajdzie się bez problemu…

  9. Kfiatushek napisał(a):

    McQuriosum,

    No to PiS się do podlewania nadaje jak mało kto. Patriotów z własnego nadania tam aż nadto, a i tyran się znajdzie. Demokracja nam urośnie jak dąb Bartek.

Dodaj komentarz